Wanneer mensen in Nederland in Turkije met een juridisch probleem te maken krijgen, stellen ze meestal eerst dezelfde vraag: ‘Kan ik een rechtszaak starten zonder naar Turkije te gaan?’ In de meeste gevallen is het antwoord ja. Dat u in Nederland woont, staat een rechtszaak in Turkije of het volgen van een lopende zaak niet in de weg. Voor een goed verloop moeten het soort zaak, de bevoegde rechtbank, de benodigde documenten en de volmacht wel vanaf het begin zorgvuldig worden beoordeeld.
Veel zaken in Turkije, zoals erfenissen, echtscheidingen, erkenning en tenuitvoerlegging, eigendomsaktes, incasso, huur, arbeidsrecht, ondernemingsgeschillen of strafzaken, kunnen via een advocaat worden gevoerd. Meestal hoeft u niet voor elke zitting naar Turkije te reizen. De zaak wordt in Turkije aanhangig gemaakt, de processtukken worden door de advocaat opgesteld, de zittingen worden bijgewoond en u wordt regelmatig op de hoogte gehouden.
Toch klopt de algemene aanname ‘elke zaak wordt zeker afgerond zonder dat u ooit naar Turkije hoeft’ niet. In sommige zaken wil de rechter de partij zelf horen, voor sommige handelingen is een bijzondere volmacht nodig en soms zijn extra documenten of aanvragen bij instanties vereist. De eerste stap is daarom te beoordelen of de zaak geschikt is om op afstand te worden gevoerd.
Wat is de eerste stap voor een rechtszaak in Turkije?
Wie vanuit Nederland in Turkije een rechtszaak wil starten, moet eerst duidelijk hebben waar de zaak over gaat. Niet elke zaak wordt bij dezelfde rechtbank aangebracht en niet elk geschil vraagt om dezelfde documenten. In een erfenisgeschil kunnen bijvoorbeeld de verklaring van erfrecht, de kadastrale gegevens of de overlijdensakte belangrijk zijn, terwijl bij een echtscheiding of erkenning en tenuitvoerlegging de buitenlandse uitspraak, het bewijs dat die onherroepelijk is, een apostille en een vertaling nodig zijn.
Bij de eerste beoordeling moeten de volgende vragen worden beantwoord:
- Over welk juridisch onderwerp gaat de zaak?
- Welke stad of rechtbank in Turkije kan bevoegd zijn?
- Wie zijn de partijen?
- Zijn de beschikbare documenten voldoende?
- Zijn een apostille en vertaling nodig als de documenten in Nederland zijn opgemaakt?
- Kan de zaak via een advocaat worden gevoerd?
- Is er een bijzondere omstandigheid waardoor de cliënt naar Turkije moet komen?
Zaken die worden gestart voordat deze vragen zijn beantwoord, kunnen tijd verliezen door bevoegdheidsverweren, ontbrekende documenten, de verkeerde rechtbank of procedurefouten.
Hoe geef ik vanuit Nederland een volmacht?
Om namens u een rechtszaak te starten, processtukken in te dienen en de zaak te volgen, heeft een advocaat in Turkije een volmacht nodig. Turkse staatsburgers in Nederland kunnen meestal een volmacht laten opstellen bij de Turkse ambassade of consulaten. Daarbij moeten het onderwerp van de zaak en de te verrichten handelingen duidelijk worden omschreven.
Voor sommige zaken volstaat een algemene procesvolmacht. Bij zaken over echtscheiding, erkenning en tenuitvoerlegging, erfenissen, eigendomsaktes, verkoop, afstand van rechten, schikkingen, vastgoedtransacties of andere bijzondere bevoegdheden moet de tekst van de volmacht zorgvuldiger worden opgesteld. Een volmacht met onvoldoende bevoegdheden kan de procedure zelfs na de start van de zaak verstoren.
Het is daarom beter om vóór het aanvragen van de volmacht met de advocaat te overleggen, te bepalen welke bevoegdheden nodig zijn en de volmacht daarop af te stemmen.
Welke zaken kunnen op afstand worden gevoerd?
Mensen in Nederland kunnen veel juridische zaken in Turkije via een advocaat laten behandelen. In de praktijk gaat het vooral om:
- erfenis- en nalatenschapsprocedures in Turkije,
- vorderingen tot doorhaling en herinschrijving in het kadaster,
- de verdeling van geërfd onroerend goed,
- vorderingen tot verdeling (opheffing van mede-eigendom),
- de erkenning van een Nederlandse echtscheidingsuitspraak in Turkije,
- echtscheiding, alimentatie, gezag en verdeling van vermogen in Turkije,
- incasso- en executieprocedures,
- huurgeschillen,
- loonvorderingen en arbeidszaken,
- geschillen tussen aandeelhouders,
- strafzaken zoals oplichting of verduistering.
De te volgen weg verschilt per zaak. Het bewijs in een incassozaak is niet hetzelfde als in een zaak over een eigendomsakte. In strafrechtelijke onderzoeken zijn verklaringen en de aangifteprocedure extra belangrijk. In familiezaken kunnen de verklaringen van partijen, afspraken, de situatie van de kinderen of buitenlandse uitspraken de procedure beïnvloeden.
Hoe wordt de zaak gevolgd?
Zaken in Turkije worden elektronisch vastgelegd in het UYAP-systeem. Advocaten kunnen de zaken waarin zij een volmacht hebben ingediend volgen via het UYAP-advocatenportaal, processtukken indienen, documenten inzien en ontwikkelingen bijhouden. Ook burgers kunnen de rechtszaken en executiedossiers waarin zij partij zijn tot op zekere hoogte inzien via het UYAP-burgerportaal.
Dit systeem is een groot gemak voor mensen in Nederland. Door regelmatig contact met hun advocaat weten cliënten in welke fase hun zaak zich bevindt. Zittingsdata, tussenbeslissingen, deskundigenrapporten, betekeningen en uitspraken worden door de advocaat gevolgd.
Een dossier in UYAP kunnen inzien, betekent echter niet altijd dat u het juridisch kunt beoordelen. Wat een tussenbeslissing betekent, welke termijn daardoor gaat lopen of welke reactie nodig is, moet door een advocaat worden beoordeeld.
Moet ik de zittingen bijwonen?
In veel civiele zaken kan het voldoende zijn dat de advocaat de zittingen bijwoont. U hoeft niet voor elke zitting naar Turkije te komen. In sommige zaken wil de rechter de partij echter zelf horen. Vooral in familiezaken, strafrechtelijke onderzoeken en zaken waarin getuigenverklaringen, een partijverhoor of een persoonlijke toelichting nodig zijn, moet deze mogelijkheid apart worden beoordeeld.
In sommige gevallen kan, als de rechter dat passend vindt, deelname via een videoverbinding mogelijk zijn. Dit is echter geen automatisch recht in elke zaak. Het oordeel van de rechter, het soort zaak en de procedureregels zijn bepalend.
Zijn Turkse rechtbanken in elke zaak bevoegd?
Dat iemand in Nederland in Turkije een rechtszaak wil starten, betekent niet dat de Turkse rechter altijd bevoegd is. Er wordt gekeken naar het onderwerp van de zaak, de woonplaats van de partijen, de inhoud van het contract, de ligging van het onroerend goed, de situatie van de erflater en eventuele internationale aspecten.
Bij zaken over onroerend goed in Turkije ligt de bevoegdheid van de Turkse rechter bijvoorbeeld voor de hand. Voor geschillen waarvan de partijen en het onderwerp volledig met Nederland verbonden zijn, kan echter een andere beoordeling nodig zijn. In zaken met een internationaal element worden de regels van het Turkse internationaal privaatrecht belangrijk.
Vóór het starten van een rechtszaak moet u zich daarom niet alleen afvragen ‘heb ik gelijk?’, maar ook ‘kan deze zaak in Turkije worden gevoerd, welke rechtbank is bevoegd en welk recht is van toepassing?’
Hoe moeten de documenten worden voorbereid?
Bij een rechtszaak in Turkije vanuit Nederland is de voorbereiding van documenten een van de belangrijkste fasen. Officiële documenten uit Nederland hebben in Turkije meestal een apostille en een Turkse vertaling nodig. Een onvolledige vertaling, een onjuiste apostille of een ongeschikt document kan de zaak vertragen.
Afhankelijk van het soort zaak kunnen de volgende documenten nodig zijn:
- identiteits- of paspoortgegevens,
- een volmacht,
- officiële documenten uit Nederland,
- documenten met apostille,
- beëdigde vertalingen,
- contracten,
- kadastrale gegevens,
- bankafschriften,
- rechterlijke uitspraken,
- correspondentie,
- gegevens van getuigen.
Documenten moeten niet willekeurig worden verzameld, maar worden voorbereid in lijn met de strategie van de zaak.
Conclusie
Iemand die in Nederland woont, kan in Turkije een rechtszaak starten. Veel zaken kunnen op afstand worden gevoerd met een volmacht aan een advocaat in Turkije. De processtukken worden opgesteld, de zaak wordt aanhangig gemaakt, de zittingen worden bijgewoond, ontwikkelingen worden via UYAP gevolgd en de cliënt wordt op de hoogte gehouden.
Toch is elke zaak anders. Het soort zaak, de bevoegde rechtbank, internationale aspecten, de voorbereiding van documenten, de reikwijdte van de volmacht en omstandigheden waardoor de cliënt zelf aanwezig moet zijn, moeten apart worden beoordeeld.
Overweegt u vanuit Nederland een rechtszaak in Turkije, laat u dan vooraf adviseren door een advocaat die zowel de Turkse als de Nederlandse kant van uw zaak kan beoordelen. Dat bespaart tijd. Met de juiste documenten, de juiste volmacht en de juiste processtrategie kunt u uw juridische zaak in Turkije op afstand en overzichtelijk volgen.
